Dietetyka i zdrowe odżywianie

Fast food'y, doping i sód - czyli co nas zabija

Podaj dalej

Nadciśnienie tętnicze zabija co roku 9.4 mln ludzi, czyli tyle co wszystkie choroby zakaźne łącznie. [7] Nadciśnienie tętnicze może być idiopatyczne lub związane np. z chorobami nerek, stosowanymi lekami itd. Niestety z reguły nie daje objawów, a większość ludzi nie przejmuje się wcale swoimi parametrami hematologicznymi, stanem serca, nerek, wątroby czy ciśnieniem krwi. Na nadciśnienie tętnicze choruje na świecie prawie miliard osób, w tym prawie 38% w krajach rozwiniętych i 22% w krajach rozwijających się. [9] Szacuje się, że nadciśnienie jest dobrze kontrolowane tylko u 13% osób.

Wytyczne żywieniowe 2010 r. (HHS i USDA) sugerują podaż sodu mniejszą, niż 2.3 g dziennie dla nastolatków i dorosłych, 1.5 g dziennie dla rasy czarnej, osób powyżej 51 roku życia, cierpiących na nadciśnienie, cukrzycę lub przewlekłą chorobę nerek (CKD). [7] Do tej pory wiązano nadciśnienie z podażą sodu (np. w postaci chlorku sodu, czyli soli), choć nowsze doniesienia Linsay McCallum i wsp. [10] sugerują, iż ważną rolę może tu odgrywać chlor (a właściwie jego jony). Niektóre doniesienia mówią o tym, że same jony sodu dostarczane drogą pokarmową nie muszą podnosić ciśnienia krwi, jeśli nie towarzyszą im chlorki.

Co więcej, badanie przeprowadzone na 12 968 pacjentach [14] z leczonym nadciśnieniem wskazuje, iż:

Androgeny, estrogeny, niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz preparaty kortyzonu mogą powodować wzrost stężenia chlorków w surowicy. Praktycznie te same substancje wpływają na retencję sodu np. sterydy anaboliczno-androgenne, estrogeny, kortykosteroidy. [11] Retencja sodu i wody to klasyczny objaw stosowania aromatyzujących SAA, dlatego niech nikogo nie zmyli fakt stosowania np. metanabolu czy testosteronu, gdyż silna aromatyzacja jest typowa dla podobnych środków.

Dlatego właśnie ponadfizjologiczne dawki SAA mają wpływ na ciśnienie krwi:

Mechanizm 1  retencja sodu i wody,

Mechanizm 2  retencja chlorków,

Mechanizm 3  wpływ na inhibicję 11β-HSD2. Niewielkie możliwości pod tym względem wykazują: oxymetholone, oxymesterone, danazol oraz testosteron, z kolei silne halotestin [12],

Mechanizm 4  upośledzone wydalanie sodu przez nerki [13] (należy pamiętać, iż w długim horyzoncie czasowym SAA mogą niszczyć nerki => nadciśnienie oraz upośledzać ich funkcje; wielu zawodników straciło nerki np. Svend Karlsen lub miało poważne problemy z nimi związane np. Flex Wheeler – wycofał się przez to z rywalizacji; zapewne ekstremalne odwadnianie typowe dla kulturystów w fazie przygotowań startowych, w tym stosowanie diuretyków też nie ma kojącego działania dla nerek),

Mechanizm 5  wpływ na hematokryt. Testosteron, boldenon, anapolon są najbardziej znane z bardzo silnego wpływu na ilość krwinek czerwonych. Efekt jest powiązany ze zwiększeniem lepkości krwi.

Nadciśnienie powoduje: udary mózgu, niedokrwienne, przerost lewej komory oraz niewydolność serca. Jest w stanie zniszczyć nerki, a nerki regulują prawie wszystkie aspekty kluczowe dla funkcjonowania człowieka (w tym ciśnienie krwi). 

Ile fosforanu sodu w kurczaku w sieci „Subway”?

W 2017 r. wybuchła wielka afera, gdy popularny kanadyjski program- „Marketplace” (CBC NEWS) opublikował badania dotyczące mięsa kurczaka w sieci „Subway” https://youtu.be/xd3Trr8Xrdc W skrócie, po testach DNA okazało się, że jest tam mało kurczaka, a dużo wypełniaczy (białka sojowego). W odpowiedzi na zarzuty sieć opublikowała oświadczenie, [1;15] w którym zarzeka się, że mięso używane do produkcji kanapek jest w 100% pochodzące z kurczaka, że dostawcy są wiarygodni, że cały czas weryfikują skład itd. Dostawcami w USA są Perdue, West Liberty Foods, Keystone oraz Ed Miniat. Ale to wcale nie jest artykuł o kurczaku, tylko o tym, co wypłynęło przy okazji. W oświadczeniu „Subway” można przeczytać, iż: „nasz pieczony kurczak składa się z piersi kurczaka, wody, aromatu kurczaka (sól morska, cukier, bulion z kurczaka, sól, aromaty, olej rzepakowy, cebula w proszku, proszek czosnkowy, przyprawy, tłuszcz z kurczaka, miód), zawiera 2 % lub mniej skrobi ziemniaczanej, fosforanu sodu, dekstrozy, karagenu.

Od zawsze wiadomo, iż dania fast food zawierają zbyt dużo soli, cukru, tłuszczy (szczególnie nasyconych). Istnieją poważne wątpliwości, czy mięso kurczaka pochodzące z masowych dostaw nie wyrządza długofalowych szkód człowiekowi (a istnieją ku temu silne przesłanki). Tym bardziej, iż całkiem możliwe, że mięso pochodzi z krajów, gdzie nie ma żadnej kontroli nad używaniem nielegalnych w Europie czynników wzrostu (np. beta mimetyków, hormonów anabolicznych). W Unii Europejskiej do tuczu nie wolno stosować trenbolonu, progesteronu, estradiolu, zeranolu czy testosteronu (od 1981 r.). Mówi o tym dyrektywa nr 81/602/EEC. Wg norm UE w mięsie może znaleźć się tylko 0.1 µg/kg clenbuterolu na 1 kg. [2] Tymczasem w wielu krajach podobne „wspomagacze” są na porządku dziennym.

Sieć przyznała, iż mięso zawiera fosforan sodu. To nic zaskakującego, ale naukowcy ostrzegają, iż nadmierna podaż fosforanów oraz sodu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Duże spożycie sodu i fosforanów powiązano ze znacznym wzrostem ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (CKD), ale zapewne także u osób zdrowych! Na razie naukowcy napisali, iż jest to możliwe. Duża ilości sodu znajduje się w wysoko przetwarzanych produktach. Wydalanie sodu jest skorelowane z wydalaniem fosforanów. W grupie ND-CKD (przewlekła choroba nerek nie związana z cukrzycą) i D-CKD (przewlekła choroba nerek związana z cukrzycą) ograniczenie podaży sodu zmniejszyło wydalanie fosforanów (z 31 ± 10 do 28 ± 10 mmol/dzień w pierwszej grupie i z 26 ± 11 do 23 ± 9 mmol/dzień w drugiej grupie). [3]

fast food

Ile sodu w diecie to za dużo?

Podsumowanie

Z badań Chang-YunYoon i wsp. [4] wiemy, iż na szczególne ryzyko są narażone osoby z nadciśnieniem (czytaj: większość kulturystów mających znaczną masę ciała i stosujących farmakologię). Okazało się, iż spożycie mniej, niż 2.08 g sodu dziennie lub więcej, niż 4.03 g sodu dziennie wiązało się z wyższym ryzykiem rozwoju przewlekłej choroby nerek (CKD) w porównaniu do osób spożywających 2.93-4.03 g sodu dziennie. Nadmierna podaż sodu do organizmu zwiększa wydalanie wapnia z moczem (na każde 2.3 g sodu ponad zapotrzebowanie wraz z moczem organizm traci 24-40 mg wapnia). W efekcie, nadmiar sodu może przyczyniać się do utraty wapnia z tkanki kostnej, zmniejszać gęstość kości oraz zwiększać podatność kości na złamania. [5] Organizm w normalnych warunkach nie potrzebuje więcej, niż 0.5 g sodu dziennie. [6] Maksymalna zalecana podaż sodu wg WHO wynosi 2 g dziennie (5 g soli kuchennej), [8] średnie spożycie sodu w USA wynosi 3.4 g dziennie. [7] W jednym z badań u uczestników, którzy spożywali dziennie ponad 4 g sodu odnotowano 2,5-krotny wzrost ryzyka wystąpienia udaru mózgu w porównaniu do osób spożywających mniej, niż 1.5 g na dobę. [7]

Wnioski

Osoby stosujące środki farmakologiczne powinny zwrócić szczególną uwagę na podaż w diecie sodu np. w postaci chlorku sodu. Regularne odwiedzanie „restauracji” fast food może nie tylko prowadzić do pogorszenia kompozycji sylwetki, ale nawet bezpośrednio i w o wiele krótszym horyzoncie czasowym mieć wpływ na nerki i serce. Oczywiście przedstawiciele podobnych sieci zarzekają się, że ich produkty wcale nie są aż tak złe. W sumie to samo zdrowie: „sandwicze komponowane są ze świeżych warzyw, mięs i wędlin, na świeżo wypiekanym pieczywie. Ten wyjątkowy koncept przez lata zyskał miłośników na całym globie”. Tyle, że epidemia otyłości, plaga nadciśnienia, wysyp nowotworów i chorób serca nie wzięły się znikąd.

Referencje:  1.http://www.subway.com/en-us/menunutrition/nutrition/realchicken 2.    http://ec.europa.eu/health//sites/health/files/files/eudralex/vol-5/reg_2010_37/reg_2010_37_en.pdf 3. J.K.Humalda “Concordance of dietary sodium intake and concomitant phosphate load: Implications for sodium interventions” https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0939475316300448 4.Chang-YunYoon “High and low sodium intakes are associated with incident chronic kidney disease in patients with normal renal function and hypertension”  https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0085253817307640 5.Dorota Czerwińska, Anna Czerniawska „Ocena spożycia sodu, z uwzględnieniem soli kuchennej jako jego źródła, w wybranej populacji warszawskiej” http://wydawnictwa.pzh.gov.pl/roczniki_pzh/pobierz-artykul?id=585 6.Agnieszka Latoch “Stan wiedzy na temat produktów mięsnych jako głównego źródła sodu w diecie wśród lubelskich studentów” 7. Sodium Intake in Populations: Assessment of Evidence. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK201520/

8. http://www.who.int/nutrition/publications/guidelines/sodium_intake_printversion.pdf 9. Jolanta Małyszko „Nadciśnienie tętnicze a nerki” https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1197,nadcisnienie-tetnicze-a-nerki 10.Linsay McCallum, Stefanie Lip, and Sandosh Padmanabhan „The hidden hand of chloride in hypertension” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4325190/ 11.Kathleen Deska PAGANA, Timothy J. PAGANA „Testy laboratoryjne i badania diagnostyczne w medycynie”

12.Fürstenberger C Toxicol Sci. 2012 Apr;126(2):353-61. doi: 10.1093/toxsci/kfs022. Epub 2012 Jan 23. The anabolic androgenic steroid fluoxymesterone inhibits 11β-hydroxysteroid dehydrogenase 2-dependent glucocorticoid inactivation. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22273746 13. Michał Myśliwiec “Obrzęki i leczenie diuretykami” https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1132,obrzeki-i-leczenie-diuretykami 14. McCallum L, Jeemon P, Hastie CE, Patel RK, Williamson C, Redzuan AM, Dawson J, Sloan W, Muir S, Morrison D, McInnes GT, Freel EM, Walters M, Dominiczak AF, Sattar N, Padmanabhan  “Serum chloride is an independent predictor of mortality in hypertensive patients”.15. http://subway.pl/subway/pl/pdf/Informacja-marki-SUBWAY-w-sprawie-testow-kurczaka.docx

Maciej Sulikowski - Knife

Oceń: 4,50 / 14

Warto przeczytać

Komentarze (7)
Agares25

Jak nie mam czegoś zrobionego to na mieście czasem jem i ciężko trafić na jakieś restauracje, gdzie podawaliby zdrowo. Ostatnio w galerii byłem i do wyboru miałem: McDonald, jakieś kebabownie, KFC, Burger King, North Fish (tu było nawet spoko, bo ryby, ale nie wiem jak tam z zawartością soli i można było wziąć ryż zamiast frytek), sushi (tylko, że sushi ma trochę mało białka, stosunek węgli do białka gdzieś tak 7,5:1), no i jakieś polskie jadło, no i też chińczyk (tyle, że tam kurczak smażony w głębokim tłuszczu). Więc co byście w takim wypadku wybrali?

0
antoniooo

Jak każdy Polak, KEBAB hehe :D a tak serio, w pewnym męskim czasopiśmie M***H***** rzucili porównanie kanapek ze znanych franczyzowych fast foodów, z tego co pamiętam polecali Mc Doubla z McD, z KFC natomiast mięso, ale obrane z panierki przed spożyciem ... Bądź co bądź wszystko na jednym syfie !!!

3
RPS1990

Jak nie masz czegoś zrobionego w domu i już musisz zjeść na mieście, to wybierz albo obiad w barze mlecznym albo kebab.

1
Rozii

ja mimo wszystko northfish - możesz sam wybrać warzywa, no i w końcu to ryba (pewnie z jakiejś hodowli). Słusznie lub nie ale z tego wszystkiego do ryb mam największe zaufanie na mieście :D

1
RPS1990

Zaskakujące, że tak wartościowy artykuł ma średnią ocenę 4,36 / 11 i to po tym jak dałem ocenę 5.
Powinien mieć średnią ocenę 5 / 11.

1
Rozii

Dlaczego poleciłeś kebab? tak z ciekawości pytam.

0
RPS1990

Ponieważ kebab mimo wszystko moim zdaniem jest nieco zdrowszy od większości innych fast-foodów, a poza tym...jest bardzo smaczny.

0
Owoce i soki owocowe – czy wywołują cukrzycę?!

Ryby i owoce morza – czy na pewno samo zdrowie?

Dieta na masę: Co jeść na masę?